Hepatitis sa mga Alagang Hayop: Pamamaga at Pinsala sa Atay
Mahalaga ang atay para sa buhay. Kapag namaga ito, naaapektuhan ang bawat sistema ng katawan. Ang maagang pagtuklas at paggamot ay nagpapabuti ng resulta.
Ang hepatitis ay tumutukoy sa pamamaga ng atay. Ang atay ay gumaganap ng mahigit 500 mahahalagang function kabilang ang detoxification, protein synthesis, pamumuo ng dugo, at produksyon ng apdo. Kapag napinsala ang mga selula ng atay dahil sa impeksyon, lason, o immune-mediated na sakit, nabibigo ang mga function na ito at naaapektuhan ang buong katawan.
Mga Pangunahing Punto
- Ang hepatitis ay maaaring acute (biglaan) o chronic (matagal nang nagkakaroon)
- Ang infectious canine hepatitis (CAV-1) ay napipigilan sa pamamagitan ng nakagawiang bakuna
- Ang chronic hepatitis sa mga aso ay kadalasang immune-mediated at unti-unting lumalala
- Nagkakaroon ang mga pusa ng hepatic lipidosis (fatty liver) kapag tumigil silang kumain
- Ang mataas na liver enzymes sa mga blood test ang unang palatandaan
- Ang paggamot ay nakadepende sa sanhi ngunit maaaring kabilang ang immunosuppressants, antibiotics, at supportive care
Mga Sanhi ng Hepatitis
Kasama sa mga sanhi na nakakahawa ang canine adenovirus type 1 (infectious canine hepatitis), leptospirosis, at toxoplasmosis. Karaniwan ang immune-mediated chronic hepatitis sa ilang lahi — Dobermans, Cocker Spaniels, Bedlington Terriers, at Westies. Ang toxin-induced hepatitis ay dulot ng xylitol, aflatoxins (inaamag na pagkain), ilang gamot, at blue-green algae. Ang pagtitipon ng copper ay nagdudulot ng hepatitis sa Bedlington Terriers at Labrador Retrievers. Ang hepatic lipidosis sa mga pusa ay dulot ng anorexia mula sa anumang sanhi.
Mga Klinikal na Palatandaan
Ang maagang hepatitis ay maaaring magpakita lamang ng banayad na kawalan ng sigla at nabawasang gana sa pagkain. Habang lumalala ang sakit, nagkakaroon ng pagsusuka, pagtatae, at pagbaba ng timbang. Ang jaundice (paninilaw ng gilagid, mata, at balat) ay nagpapahiwatig ng malalang sakit. May ilang alagang hayop na nagkakaroon ng pag-ipon ng likido sa tiyan (ascites) dahil sa mababang albumin. Ang mga neurological na palatandaan — pagkalito, seizures, o head pressing — ay nangyayari kapag hindi na nakaka-detoxify ng dugo ang atay (hepatic encephalopathy). Ang labis na pagkauhaw at pag-ihi ay sumasalamin sa papel ng atay sa metabolism.
Pagsusuri
Ipinapakita ng mga blood test ang mataas na ALT, AST, ALP, at GGT — mga enzyme na inilalabas kapag napinsala ang mga selula ng atay. Ang mataas na bilirubin ay nagdudulot ng jaundice. Ang mababang albumin at blood urea nitrogen ay sumasalamin sa nasirang synthesis. Sinusuri ng bile acids testing ang function ng atay. Sinusuri ng abdominal ultrasound ang laki, texture, at daloy ng dugo ng atay. Ang liver biopsy — na nakukuha sa pamamagitan ng karayom o operasyon — ay tumutukoy sa tiyak na uri ng hepatitis at gumagabay sa paggamot. Mahalaga ang mga coagulation test bago ang biopsy dahil ang atay ang gumagawa ng mga clotting factor.
Paggamot at Pamamahala
Ang acute infectious hepatitis ay nangangailangan ng IV fluids, antiemetics, at antibiotics. Kasama sa supportive care ang nutritional support at vitamin K. Ang chronic immune-mediated hepatitis ay ginagamot ng prednisone, azathioprine, o cyclosporine. Ang pagtitipon ng copper ay nangangailangan ng chelation therapy gamit ang penicillamine at zinc supplementation. Ang hepatic lipidosis sa mga pusa ay nangangailangan ng agresibong tube feeding upang ibalik ang metabolic crisis. Sinusuportahan ng Ursodiol at SAMe ang regeneration ng atay. Iba-iba ang prognosis depende sa sanhi at yugto sa panahon ng pagsusuri.
Kailan Pumunta sa Beterinaryo
- Ang iyong alagang hayop ay may dilaw na gilagid, mata, o balat (jaundice)
- May pagsusuka, pagtatae, at kawalan ng gana sa pagkain
- Ang tiyan ng iyong alagang hayop ay mukhang namamaga dahil sa likido
- May mga neurological na palatandaan tulad ng pagkalito o seizures
- Ipinapakita ng mga blood test ang mataas na liver enzymes
Ang artikulong ito ay para sa layuning pang-edukasyon lamang. Kontakin ang RVC sa +853 6677 6611.